شغل چگونه ایجاد می شود؟
اشتغال زایی یكی از مشكلات فراروی هر جامعه است و از آن جا كه بی كاری معضلات عظیم اقتصادی و اجتماعی به همراه دارد، لذا توجه به رفع این مشكل در راس برنامه های اقتصادی دولت ها قرار دارد. کاهش نرخ بیکاری و ایجاد اشتغال از جمله اهداف و تکالیف تصریح شده در اسناد بالادستی مانند سند چشمانداز و قوانین ۵ ساله توسعه کشور است.
برای پایین آوردن نرخ بیکاری راه حلهای متفاوتی از طرف متخصصین و اقتصاددانان پیشنهاد شده است که اولین و مهمترین آنها سرمایه گذاری در تولید است. دوم استفاده از تجارب سایر کشورها بر عنوان یک راهنما و الگوهای تجربه شده مورد توجه است. بر اساس گزارشات (LIO) چین از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۷ بیش از ۱۶۰ میلیون فرصت شغلی ایجاد کرده، در سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰کشورهایی چون، هنگ کنگ، کره جنوبی، سنگاپور، مالزی با تولید و توزیع انواع نرم افزارهای الکترونیکی مشکل بیکاری خود را حل کرده اند و به اشتغال نسبتاً کاملی دست یافته اند. سوم ایجاد ثبات و امنیت سرمایه گذاری برای تولیدکنندگان داخلی، سرمایه گذاران خارجی و بکارگیری شیوه های نوین تولید، توزیع کالاها و خدمات است
آن چه در این راستا مهم است اولویت بخشیدن برنامه های حمایتی دولت ها برای جهت دهی به آن دسته از فعالیت های اقتصادی و اجتماعی است كه نیل به این هدف را در كوتاه ترین زمان و كمترین هزینه میسر سازد.
بنگاه های کوچک زودبازده
این واقعیات موجب شده تا در سالهای گذشته متولیان اشتغال، طرحهای متفاوتی را برای کاهش نرخ بیکاری و اشتغالزایی تدوین و اجرا کنند. شاید بتوان طرح بنگاههای زودبازده را سمبل طرحهای اشتغالزایی دستاندرکاران این بخش دانست. اما با گذشت چند سال از اجرای طرح مذکور و صرف منابع، بسیاری از منتقدان، این طرح را فاقد دستاورد مناسب برای اشتغالزایی بیشتر قلمداد کرده و از سوی دیگر هنوز آمار دقیقی از تعداد این بنگاهها و مشاغل ایجاد شده ناشی از آن در دسترس نیست.
بنگاه های زودبازده طرحی است که در تمام دنیا به عنوان راهکاری برای تولید اشتغال مطرح است اما به شرط اینکه با پایداری توسعه یابد و به یک بنگاه بزرگ تبدیل شود، البته نباید حین حمایت از بنگاه های کوچک از واحدهای بزرگ غافل شد چرا که اکثر تولید و اشتغالزایی یک کشور به رشد واحدهای بزرگ بستگی دارد تا کوچک. با این وجود بد نیست بگوییم که بنگاههای کوچک که معمولاً به عنوان صنایع پاییندست بنگاههای بزرگ مانند صنایع جانبی فولاد و سیمان تشکیل میشود ارزش افزوده بسیار بالاتری دارند و اشتغال بیشتری را ایجاد میکنند. پس لازم است که متناسب با گسترش بنگاههای بزرگ که در دولتهای گذشته شکل گرفت، بنگاههای کوچک هم تقویت شوند و این نظام اقتصادی به نحو مطلوب و شایستهای شکل گیرد. هم اکنون ۹۸درصد بنگاهها در دنیا کوچک و متوسط بوده که این عدد در کشور ما بسیار پایین است.
صنایع دستی
از راه های دیگر ایجاد اشتغال که بسیار هم مقرون به صرفه به نظر می رسد رسیدگی به صنایع دستی و توجه به فعالان بخش روستایی است. به عبارتی توسعه و سرمایه گذاری روی صنایع دستی همواره به عنوان یكی از راه های ارزان و مناسب برای اشتغال زایی مطرح است. بخصوص این كه وجود ۵/۲ میلیون بیكار در روستاهای كشور زمینه مهاجرت به شهرهای بزرگ و روی آوردن به مشاغل كاذب و تبعات بعدی آن را بدنبال دارد. طبق آمارهای منتشر شده در سال های اخیر بطور میانگین سالیانه ۱۰۰هزار روستایی به مناطق شهری مهاجرت كرده اند.
این در حالی است كه می توان ضمن حمایت هر چه بیشتر از فعالان بخش كشاورزی و نیز توسعه صنایع تبدیلی و بسته بندی ضمن سودآور كردن و افزایش ارزش افزوده بخش كشاورزی، از طریق توسعه و حمایت از صنایع دستی، زمینه را برای مهاجرت معكوس و اشتغال زایی فراهم ساخت. به گفته كارشناسان بخش كثیری از اعضای جوامع روستایی و عشایری كشور در صنایع دستی اشتغال دارند كه به عنوان منبع درآمد آن ها به حساب می آید و در صورت امكان عرضه و فروش تولیدات آن ها، این صنعت می تواند به عنوان راه كاری برای ایجاد اشتغال و نیز جلوگیری از مهاجرت بیرویه به شهرها مورداستفاده قرارگیرد.
بخش كشاورزی و دامپروری به دلیل فصلی بودن، اوقات فراغتی بوجود می آورد كه صنایع دستی برای ایام بیكاری خانواده های روستایی در آن زمان مفید است و می تواند سبب رونق، پایداری و ثبات كشاورزی و دامپروری شود، كه ضمن افزایش توان اقتصادی و رفاه خانوارها، كاهش فاصله طبقاتی را به دنبال خواهد داشت. در حالی كه هزینه اشتغال در بخش های دیگر اقتصادی بالا ست در بخش صنایع دستی می توان با هزینه های كم اشتغال زایی كرد.
تكیه بر حمایت از صنایع دستی برای اشتغال زایی حائز اهمیت است به ویژه آن كه سرمایه گذاری در این بخش از ویژگی های زیر برخوردار است:
۱- نیاز به سرمایه گذاری اندك برای ایجاد اشتغال
۲- عجین بودن صنایع دستی با هنر و در نهایت فراهم شدن محیط كاری پر نشاط
۳- پیشگیری از مهاجرت و ایجاد مشاغل كاذب در شهرهای بزرگ
۴- وجود مواداولیه در دسترس
۵- حفظ سنت های محلی توسط بومیان هر منطقه
آموزش
یک عامل مهم دیگر در ایجاد اشتغال توجه به نقش و اهمیت آموزش است. آموزش را میتوان از جهت های گوناگون مورد بررسی قرار داد و همه ما در ذهن خود توجیهاتی برای اهمیت و نقش آموزش در اشتغالزایی داریم. آموزش به خودی خود به خاطر اثرات جانبی مثبتی که در اقتصاد دارد همواره مورد توجه است؛ اما در یک مثال موردی ، قطعا اگر واحدهای تولید نیروی کار متخصص در اختیار داشته باشند با بهبود روشهای تولید و یا به کارگیری فن آوریهای جدید می توانند باعث رونق فعالیت اقتصادی خود شده و با برخورداری از یک توسعه مداوم اقدام به گسترش تولید و جذب نیروی کار جدید کنند.
در یک نگاه تازه هم می توان این طور گفت که هر اندازه دانش افراد کشور بیشتر باشد، خلاقیت، نوآوری، ابتکار و اشتغال در آن کشور بیشتر می باشد. ضمن اینکه آموزش در بطن خود اشتغال زا می باشد، توجه به گسترش استفاده ویادگیری کامپیوتر، اینترنت و تجارت الکترونیکی باعث می شود که در خانواده ها کودکان به این ابزار علاقه مند شده و در آینده بتوانند از این وسیله به نحو احسن در شکوفایی اقتصاد خانواده و کشور تاثیر بگذارند .
برای درک بهتر این موضوع به ذکر یک نمونه برجسته بسنده می کنم. حضور شرکت هایی که در زمینه صادرات و واردات، از روش های مختلف بازاریابی در فروش کالاها و خدمات خود به مشتریانشان در ایران و جهان استفاده می کنند، باعث شده تعداد زیادی از افراد طبقه متوسط بدون شغل یا تحصیل کرده که به لحاظ وضعیت اقتصادی نامناسب عملاً نقش خود را فراموش کرده اند (البته به اجبار) جذب این فعالیتهای اقتصادی شوند. البته تعدادی از افراد که تصور می کنند اشکالاتی بر این نوع فعالیت ها وجود دارد بیشتر بر روی نکات منفی این روش ها انگشت می گذارند، بدون آنکه نکات مثبت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و امنیتی آن را متذکر شوند.
حال اگر این افراد در یک محیط مناسب مورد آموزش قرار گیرند و با استفاده از ابزارهای جدید معامله مثل اینترنت آشنا شوند می توانند به عوامل تولید اثرگذار و بالفعل ارزشمندی تبدیل شوند.شرکت های معتبر خارجی که از طریق اینترنت برای فروش کالاهای خود استفاده می کنند خواسته یا ناخواسته منشاء اثرات مثبتی در کشورهای در حال توسعه خواهند شد که قطعاً مهم و پویاتر از مسیله اقتصادی است. اثراتی چون، ایجاد انگیزه و میل رغبت فزاینده به فعالیت های اقتصادی در جوانان افزایش رشد تجارت، افزایش رفاه زندگی مردم طبقه پایین جامعه، افزایش فرصت های جدید شغلی(کارآفرینی نسل جدید در دراز مدت) و این یعنی آموزش در حوزه ای مثل تجارت الکترونیک می تواند باعث رونق اقتصادی و ایجاد شغل شود .
در پست بعدی به نمونه هائی از طرح های قابل اجرا در روستایمان خواهیم پرداخت ...
مدیریت وبلاگ
.jpg)
این وبلاگ آغازی است برای تحولی نو در روستای کمیشان و دریچه ای است برای بیان مشکلات و معضلات روستا و ارائه ی راه حل و اظهار نظر در مورد حل این مشکلات از جانب تمامی آنانی که خواهان روستائی آبادتر و پیشرو هستند ...
